АЛИМЕНТТІК ҚАТЫНАСТАРДЫҢ ТУЫНДАУЫН БОЛДЫРМАЙТЫНБАҚЫТТЫ ОТБАСЫН ҚҰРУДЫҢ  ЖЕТІ ТӘСІЛІ

Қазақстан Республикасының Мемлекеттік әлеуметтік саясатының басым бағыты — азаматтардың неке-отбасы қатынастары болып табылатыны белгілі.

Дамудың қазіргі кезеңінде отбасы-әлеуметтік және рухани институт ретінде өзгерістерге ұшырады, тіпті отбасылық дағдарыс туралы айтуға болады. Заңды түрде бекітілмеген ажырасулар мен заңсыз өмір сүру саны өсуде.

2019 жылғы бірінші тоқсанның статистикалық деректеріне сәйкес ҚР бойынша жасалған некелер саны 27,9 мыңды құрады, бұл өткен жылдың ұқсас кезеңімен салыстырғанда 1,8% — ға аз. Бұл ретте қалалық жердегі некелердің үлесі ауылдық жерден 2 есе жоғары.

Ажырасулар санының артуы ел үшін маңызды мәселе болып табылады. Егер 2017 жылы ажырасудың 55 мың фактісі немесе тіркелген некелер санының 39% болса, 2019 жылы 60 мыңға жуық немесе 43% болды.

Өз кезегінде, 2020 жылдың тоғыз айында алименттерді өндіріп алу туралы атқарушылық іс жүргізу статистикасы Алматы облысының жеке сот орындаушыларының орындауында 21,4 мың құжат болғанын көрсетеді, бұл өткен жылдың сәйкес кезеңінен 8,7% — ға артық.

Жоғарыда айтылғандарды ескере отырып, алимент қатынастарының туындауын болдырмайтын — бақытты отбасын құрудың келесі ЖЕТІ әдісін қарастыруды ұсынамыз.

Бірінші. Азаматтық хал актілерін тіркеу органдарының (АХАТ) жас жұптармен бақытты отбасын жоспарлау және құру әдістері туралы мазмұнды консультациялық әңгімелер немесе семинарлар өткізу тәжірибесін әзірлеу.

Асығыс неке құрудың және оны үлкен қателікке айналдырудың себептерінің бірі — өздерін түсінбеушілік.

Екінші. Халықтың ерлі-зайыптылық өмір мәселелеріндегі сауаттылығын арттыру. Әдебиет пен БАҚ арқылы ерлі-зайыптылардың жағымды бейнесі және олардың үйлесімді неке қатынастарын  жариялау.

Көптеген отбасылық жанжалдардың негізінде әлеуметтану, медицина, сексология, психология, этика, экономика және т.б. салаларында ерлі-зайыптылық өмірде қажетті тиісті білімнің болмауы жатыр, сондықтан мектептерде, университеттерде, кәсіпорындарда және т. б. ерлі-зайыптылық өмір мәселелері бойынша сабақтар жүргізуді неғұрлым жоғары деңгейге қою орынды болар еді.

Ерлі — зайыптылардың қажеттіліктері әртүрлі және олар әлемді басқаша көретіні түсінікті, бірақ дұрыс құрылған қатынастар көбінесе ынтымақтастық болып табылады.

Үшінші. Ерлі-зайыптылардың үйлесімді отбасылық рөлдері мен еңбек қызметін насихаттау.

Айта кету керек, мектептерде де, жоғары оқу орындарында да, тіпті кейбір отбасыларда да жастардың отбасылық өмірден гөрі кәсіби жағына көбірек көңілін бөлгіздіреді.

Төртінші. Жастардың санасына ресми некенің оң бейнесін және оның жағымды артықшылықтарын жеткізу.

Ресми неке АХАТ органдарында неке қиюды және жаңа отбасының мемлекет қорғауында болуын көздейді.

Отбасылық заңнама некені тіркегеннен кейін азаматтар мен олардың балаларының отбасылық қатынастарын толық қорғайды. Ерлі-зайыптылар бір-біріне жауап береді және бір-біріне материалдық жағынан көмектесуге міндетті. Психологиялық жағынан, тіркелген неке ата-аналар мен олардың балаларының басқа азаматтармен қарым-қатынасына оң әсер етеді. Тіркелмеген неке заңды түрде ешқандай бірлескен міндеттерді тудырмайды.

Бесінші. Отбасы институтын нығайту, ерлі-зайыптылардың еңбек әлеуетін іске асыру үшін жағдайлар жасау.

Қазіргі әлемде біз өткір демографиялық проблемалармен бетпе-бет келіп отырмыз: туу деңгейінің төмендігімен жоғары өлім, толық емес отбасылар, қоғамдағы отбасылық құндылықтардың төмендеуі және тағы басқаларды айтуға болады. Ерлі-зайыптылардың еңбек әлеуетін іске асыру үшін жағдай жасай отырып, отбасылық кәсіпкерлікке назар аудару қажет. Сарапшылардың пікірінше, еуропалық компаниялардың шамамен 60% — ын ұрпақтан-ұрпаққа берілетін отбасылық бизнес кәсіпорындарына жатқызуға болады.

Алтыншы. Асығыс ажырасудың алдын алу, азғын өмір салтымен күресу және ерлі-зайыптылардың әлеуметтік жауапкершілігін арттыру.

Асығыс ажырасудың себептерінің бірі — жас жұбайлардың бір-біріне, жаңа жағдайға (рөлдерді, стереотиптерді және мінез-құлық стильдерін өзгерту) және жаңа туыстарға бейімделмеуі.

Қарым-қатынастың жаңалығы психологиялық сипаттағы проблемалардың пайда болуына әкеледі, нәтижесінде жанжалдар, түсінбеушіліктер, келіспеушіліктер, наразылықтар және т.б. бұл шын мәнінде үлкен өмірлік тәжірибесі бар отбасылар үшін үлкен проблема, бірақ жас отбасы үшін бұл «алаңдағы» проблема. Қарым-қатынас жасау, келісу, талқылау, ымыраға келу қабілеті, тұтастай алғанда, бұл алғашқы отбасыңда ата-анамен бірге алған немесе уақыт өте келе құрылған отбасында алған дағдылар. Сондықтан ата-аналары, ағалары мен әпкелері бар үлкен толық отбасында өскендер бірден қалыпты қарым-қатынас жасайды. Қазір бұл өте сирек кездеседі. Сондықтан, жастар жанжалды отбасылық жағдайларды сауатты шешу таланттарынан айырылды. Осыған байланысты бізге серіктесті тануда білікті көмек пен оқыту, диалог жүргізу, ымыраға ұмтылу, неке-отбасы және жыныстық қатынастар мәселелеріне жауапкершілікпен қарау қажет.

Жетінші. Ауылдық жерлерде, қалалар мен аудандарда отбасын сақтау және алименттік қатынастар мәселелерінде отбасыларға көмек көрсетудің тармақталған және кәсіби-жұмыс істейтін қызметін құру.

Сауалнама көрсеткендей, көптеген отбасылар белгілі бір мәселелер бойынша білікті көмек алуға болатын Халықты әлеуметтік қорғау орталықтары мен басқа мекемелердің бар екенін білмейді.

Неке отбасылық заңнамасы ортақ мүлікті бөлуге, еңбекке жарамсыз жұбайын, сондай-ақ кәмелетке толмаған балаларды күтіп-бағуға арналған қаражатты төлеуге қатысты неке бұзылған кезде ерлі-зайыптылар арасында туындайтын медиация тәртібімен немесе сот тәртібімен қаралатын дауларды шешуді қарастырылған.

Өз кезегінде көптеген жас отбасылар қиын өмірлік жағдайда өздеріне ғана сенуге тырысатындарын айтады.

Отбасының ажырасуы — бұл отбасылық дисгармонияның соңы, бұл пісіп-жетілген және шұғыл мәселені шешуден аулақ болуы. Ерлі-зайыптылардың қарқынды қарым-қатынасының динамикасына әсер ету тиімді алдын-алу шарасы болар еді. Осыған байланысты неке-отбасы кенестерінің қызметі өзекті және қажетті болып көрінеді.

Өз кезегінде Алматы облысының жеке сот орындаушыларының өңірлік палатасы пікір алмасуға, сондай-ақ алимент өндіру мәселелері бойынша барлық азаматтармен ынтымақтастық орнатуға дайын екендігін білдіреді.

Отбасы – сыйластық пен жарасымдылықтың мекені болуы тиіс.  Шаңырақтарыңыз шайқалмасын!

 

Алматы облысы

Жеке сот орындаушыларының

Өңірлік палатасының

басшысының орынбасары

Байкулов Мұхтар Кольбайұлы

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *